Paard Natuursteen

Paard Natuursteen
liksteen

In 2008 hebben wij samen met mensen op ons forum een vergelijkend onderzoek gehouden over likstenen voor paarden. Daar kwam uit dat er nogal wat verschillen in de samenstelling zijn en tevens dat die samenstelling bepaald niet heel goed doordacht lijkt te zijn en niet goed aansluit op het gangbare voedsel van paarden in Nederland en omgeving. Later bleek eveneens uit onze online voedingscalculator dat de gangbare likstenen niet optimaal aansluiten op een natuurlijke voeding waarbij ruwvoer de boventoon voert.

Onze ideale liksteen bestond nog niet, bestond nog steeds niet 3 jaar na publicatie van onze bevindingen, dus daarom hebben wij deze ideale liksteen uiteindelijk zelf maar laten produceren. Onze oplage is kleiner dan de normale oplage maar desondanks is de prijs voor de consument laag (slechts €1,19 per kilogram!) omdat deze liksteen niet via de tussenhandel wordt verkocht.

Samenstelling

Samenstelling
Samenstelling Paard Natuursteen
Na: 36,5%(NaCl: 92,8%)
Mg: 4%(MgO: 6,6%)
Zn: 2800mg/Kg(ZnO: 3500mg/Kg)
Cu: 560mg/Kg(CuSo4: 2240mg/Kg)
Mn: 270mg/Kg(MnO: 350mg/Kg)
Co: 20mg/Kg 
I: 10mg/Kg(Ca(IO3)2: 16mg/Kg)
Extra Magnesium
Over het belang van Magnesium is op deze website al het nodige geschreven. De gangbare likstenen bevatten echter nauwelijks of geen magnesium. Onze likstenen daarentegen bevatten een royale hoeveelheid magnesium. Omdat paarden met een verstoorde koolhydraatstofwisseling baat hebben bij extra veel magnesium hebben we voor hen zelfs een speciale liksteen geproduceerd (de Mg+ variant) die maar liefst 10% opneembare magnesium bevat. De Mg+ liksteen is ook ideaal om in combinatie met magnesium-chelaat te worden gebruikt.
Extra Zink
Het zinkgehalte in gras en hooi is doorgaans voldoende om het paard gezond te houden, maar het is samen met Koper het mineraal dat als eerste problemen gaat veroorzaken wanneer het paard weinig eet of het ruwvoer van minder goede kwaliteit is. Daarnaast veroorzaakt het gangbare ijzeroverschot een gebrekkige opname van Zink. De Paard Natuursteen bevat een ruime hoeveelheid Zink. (Zink wordt in meer dan 100 enzymen gebruikt en is onder andere benodigd voor de aanmaak van gezond hoefweefsel).
Samenstelling Paard Natuursteen Mg+
Na: 32,6%(NaCl: 82,8%)
Mg: 10%(MgO: 16,6%)
Zn: 2800mg/Kg(ZnO: 3500mg/Kg)
Cu: 560mg/Kg(CuSo4: 2240mg/Kg)
Mn: 270mg/Kg(MnO: 350mg/Kg)
Co: 20mg/Kg 
I: 10mg/Kg(Ca(IO3)2: 16mg/Kg)
Extra Koper
Het kopergehalte in gras en hooi is doorgaans voldoende om het paard gezond te houden, maar het is samen met Zink het mineraal dat als eerste problemen gaat veroorzaken wanneer het paard weinig eet of het ruwvoer van minder goede kwaliteit is. Daarnaast veroorzaakt het gangbare ijzeroverschot een gebrekkige opname van Koper. De Paard Natuursteen bevat een ruime hoeveelheid Koper. (Koper wordt voor talrijke lichaamsfuncties gebruikt).
Geen IJzer
De Nederlandse en Belgische bodem is bijzonder rijk aan ijzer en ook het grond- en oppervlaktewater bevat erg veel ijzer. Alle paarden krijgen dan ook een ijzeroverschot binnen. Een klein beetje ijzer is nodig voor aanmaak van de rode bloedlichaampjes, maar teveel ijzer is slecht voor de lever, het verhindert de opname van koper en zink, het is slecht voor de hoeven, en het behoort tot de vrije radicalen: Het veroorzaakt schade aan de cellen, zorgt voor veroudering, hart- en vaatziekten en kanker. Wij vonden het dan ook ongewenst om paarden middels een liksteen nóg meer ijzer te voeren: De Paard Natuursteen is daarom een van de weinige likstenen die geheel ijzervrij is.
Geen Selenium
Een paard heeft tussen de 1 en 3 milligram selenium per dag nodig, maar volgens experts kan meer dan 5 milligram per dag al vergiftigingsverschijnselen veroorzaken. Omdat het gebruik van de liksteen erg individueel is zal het onmogelijk zijn om met een liksteen precies zoveel toe te dienen dat het weinig likkende paard niet een tekort ontwikkelt en tegelijkertijd een paard dat veel likt niet een gevaarlijke overschot oploopt. Selenium kun je dan ook beter afzonderlijk toedienen, in een gepaste dosis gecombineerd met vitamine E, en uitsluitend wanneer is vastgesteld dat het paard niet al voldoende selenium via zijn normale voedsel binnenkrijgt.
Geen Calcium
Er bestaat een ideale verhouding tussen Calcium, Fosfor en Magnesium. Het is echter bij velen helaas nog onbekend dat deze verhouding niet meer geldig is wanneer je de hoeveelheid van dit trio opvoert. Het lichaam heeft namelijk een voorkeur voor calcium, neemt dit als eerste op en spoelt na verzadiging het overschot samen met het nog niet opgenomen magnesium weg. Zit er teveel calcium in het voedsel dan wordt magnesium niet of nauwelijks opgenomen, ook al is de theoretische verhouding correct. Omdat er altijd al genoeg calcium in paardenvoeding voorkomt is extra calcium toevoegen middels een liksteen dus ongewenst. Lees ons artikel over Magnesium voor meer informatie.

Biologisch / organisch

Laat je niets wijsmaken. Mineralen zijn per definitie niet van biologische of organische oorsprong. Mineralen zijn de onderdelen waaruit onze aarde is opgebouwd. Zand (Silicium) is bijvoorbeeld ook een mineraal, en wat zou je je kunnen voorstellen bij "zuiver zand van biologische of organische oorsprong"? Het is wel mogelijk om een element te koppelen aan een proteïne, je krijgt dan een chelaatvorm, maar deze organische bindingen zijn ongeschikt voor gebruik in likstenen omdat ze gevoelig zijn voor vocht, zonlicht, hoge temperaturen, vorst, bacterieën en schimmels. In onze likstenen wordt dan ook uitsluitend een zuivere mineraalvorm gebruikt. Precies zoals paarden het ook uit planten zouden opnemen!

Geen smaakjes
Een paard zal precies genoeg aan een liksteen likken om zijn natriumbehoefte te stillen. Maar zodra je er smaakjes aan toevoegt dan wordt het al snel snoepgoed, en komt er van de fraai gereguleerde natriumopname van het paard niets meer terecht. Het paard stopt niet meer met likken zodra het voldoende natrium heeft opgenomen; de hele zak zoute drop moet leeg. Goed voor de fabrikant, maar niet voor het paard.
Geen koolhydraten
Melasse is een favoriet ingrediënt, althans voor de fabrikant. Het is goedkoop, je kan er goed mee plakken, en paarden vinden het heerlijk, dus de eigenaar zal snel weer een nieuwe steen komen kopen. Inmiddels weten we dat melasse en andere koolhydraten bijzonder slecht zijn voor het paard. Voor zijn gebit, voor zijn darmflora, en voor zijn koolhydraathuishouding. Bovendien gelden voor de toevoeging van melasse dezelfde bezwaren als voor de toepassing van lekkere smaakjes.
Geen kleurstoffen
Toegegeven, een zoutblok heeft van nature een oninteressante grauwe kleur. Maar we mogen aannemen dat je het zoutblok niet koopt als weide-ornament, en het paard interesseert zich ook al niet voor de kleur. Omdat wij geen voorstander zijn van onnodige kleurstoffen hebben onze likstenen geen mooi rood of geel kleurtje.
Geen organische stoffen
Je kan aan een liksteen natuurlijk vitaminen, eiwitten, zeewieren, algen, schimmelkuren, etc. toevoegen. Behalve dat dit het doel een beetje voorbij schiet (is het nog wel een mineralenblok of is het een complete maaltijd?), zijn organische stoffen niet zo goed verenigbaar met de manier waarop likstenen worden gebruikt. Organische stoffen zijn slecht bestand tegen herhaaldelijke blootstelling aan vocht (likken!), zonlicht, vorst, hoge temperaturen, etc. Niet alleen zijn de vitaminen geen lang leven beschoren, er zullen dan ook maatregelen moeten worden genomen om bederf door schimmels en bacterieën tegen te gaan, en die maatregelen bestaan doorgaans uit de toevoeging van allerlei conserveringsmiddelen. Beter is het om de liksteen gewoon een liksteen te laten, en eventuele andere zaken op een andere manier aan het paard te verstrekken.
Geen conserveringsmiddelen
Zouten zijn zeer stabiel en niet aan bederf onderhevig. Zolang een liksteen uitsluitend uit mineralen bestaat is het onnodig om conserveringsmiddelen toe te voegen. De Paard Natuursteen is dan ook vrij van conserveringsmiddelen.
Evenwichtige samenstelling
Behalve de genoemde mineralen bevat de Paard Natuursteen ook nog een aantal andere belangrijke sporenelementen zoals Cobalt en Jodium. Hierbij is bewust voor een lage dosering gekozen: het doel was niet om tekorten aan te vullen, maar om verliezen door transpiratie te compenseren.
Optimale opneembaarheid
Mineralen zitten altijd gekoppeld aan een anion. In de Paard Natuursteen is bij ieder mineraal steeds gekozen voor de best opneembare variant.

Bestellen

Bestellen

We hebben twee likstenen in het assortiment: de "gewone" liksteen en de "Mg+" variant die extra veel magnesium bevat. De eerste liksteen zal in de meeste gevallen volstaan. Kies voor de "Mg+" versie wanneer je twijfels hebt over het magnesiumgehalte van je gras of hooi, je paard een magnesiumtekort heeft, en/of wanneer je een paard hebt dat lijdt aan insulineresistentie (ook wel onterecht Equine Metabolic Syndrome genoemd). De Mg+ variant bevat bovendien in verhouding meer sporenelementen: Omdat het Natrium-gehalte wat lager is zal het paard meer van de steen moeten likken om voldoende Natrium binnen te krijgen en krijgt daardoor ook meer van de andere mineralen binnen.

De stenen zijn vierkant van vorm met een handig gat in het midden en wegen 10 kilogram per stuk. Ze zijn verkrijgbaar in enkel- en duoverpakking. Wil je voordelig uit zijn, neem dan de duoverpakking van tweemaal 10 kg. De likstenen zijn namelijk, mits droog bewaard, in principe oneindig houdbaar!

Toepassing

Toepassing

Paarden hebben altijd de beschikking over een liksteen nodig! Ook indien ze een zogenaamd "compleet" voedsel krijgen, de online voedingscalculator aangeeft dat ze reeds voldoende natrium krijgen, en/of het paard nornaliter geen gebruik maakt van een liksteen. Het komt regelmatig voor dat paarden die normaal geen gebruik maken van een liksteen dit onverwachts ineens wel gaan doen. Soms omdat de samenstelling of oorsprong van het voedsel is veranderd, of omdat het paard ongemerkt meer heeft getranspireerd, of door andere fysiologische veranderingen.

Het idee van een liksteen is dat het paard er zelf naar behoefte gebruik van maakt. Het is niet de bedoeling om de liksteen op te dringen door hem te verkruimelen door het voedsel of op te lossen in het drinkwater! Als het paard geen behoefte toont in de liksteen dan heeft hij hem op dat moment niet nodig.

De liksteen is wegens het gebruiksdoel oplosbaar in water, dus de liksteen bij voorkeur onder een afdak plaatsen.

Paarden die enige tijd niet de beschikking hebben gehad over een liksteen kunnen erg enthousiast aanvallen op een liksteen. Doorgaans normaliseert het likgedrag binnen een aantal dagen. Haal de liksteen niet te snel weg maar geef het paard tijd om tekorten in te halen. In geval van twijfel de dierenarts raadplegen en desgewenst het ingrediëntenlabel tonen.

Likstenen vergelijken

Likstenen vergelijken

Over Natrium

Wanneer we spreken over Natrium bedoelen we eigenlijk niet puur natrium. Zuiver natrium is op zijn zachts gezegd ongeschikt voor consumptie: in contact met zuurstof vliegt het spontaan in brand, en in contact met speeksel explodeert het.


Natrium wordt doorgaans geconsumeerd als verbinding met chloor. Nou is chloor ook geen lieverdje: in de eerste wereldoorlog werd het gebruikt als gifgas. Maar het wonderlijke is dat de verbinding tussen natrium en chloor het zeer stabiele natriumchloride oplevert. Natriumchloride is de scheikundige naam voor... keukenzout!

Het atoomgewicht van natrium is 11, het atoomgewicht van chloor is 17. Reken je dit om naar procenten dan neemt het natrium 39% van het gewicht van keukenzout voor zijn rekening. Het aandeel natrium van een liksteen kan dus nooit hoger worden dan 39%. In de meeste likstenen bedraagt het percentage natrium 38%. De rest is dan chloor, en dan blijft er nog een procentje over voor de sporenmineralen en eventuele hulpstoffen.

Het vergelijken van likstenen is een lastig karwei. Hiervoor zijn verschillende redenen:

Verschillen in notatie
Niet alle fabrikanten hanteren dezelfde notatie. Neem als voorbeeld "Zout", het grootste bestanddeel van likstenen. Je kunt "Zout" ook noteren als "NaCl" of "NatriumChloride". Maar je kunt ook alleen "Na" of "Natrium" noteren, wat een veel lager percentage geeft. Of je noteert in (milli)grammen in plaats van percentage. Ook wordt voor Natrium vaak de Engelstalige naam "Sodium" gebruikt.
Verder kun je mineralen koppelen met verschillende anionen: Zo kun je Magnesium (Mg) koppelen aan zuurstof (O) of Chloor (Cl), respectievelijk MgO of MgCl. In het eerste geval is het gewichtsaandeel Magnesium veel hoger.
In onze online voedingscalculator hebben we de samenstelling van de diverse mineralenblokken herleid naar een uniforme notering waardoor je zowel de samenstelling als de uitwerking ervan op het rantsoen prima kunt vergelijken.
Marketingkletspraat
Sommige producenten bedienen zich graag van termen als "biologisch, organisch" en/of gaan er prat op dat hun zout miljoenen jaren oud is. In werkelijkheid bestaan er geen biologische of organische mineralen, net zo min als dat er biologisch of organisch zand of water bestaat. Mineralen zijn gewoon mineralen, de allerkleinste chemische structuren waarbij variatie gewoon onmogelijk is. Er is niets bijzonders aan als zout afkomstig is uit aardlagen die miljoenen jaren geleden zijn ontstaan uit opgedroogde zeeën; ook ons Nederlandse keukenzout wordt gedolven uit miljoenen jaren oude grondlagen die op precies dezelfde wijze zijn ontstaan. Soms wordt er ook gefantaseerd over de samenstelling: Zo zal zout afkomstig uit miljoenen jaren geleden opgedroogde zeeën in tegenstelling tot wat er soms wordt beweerd nauwelijks tot geen sporenelementen bevatten. De reden is eenvoudig: Bij het opdrogen van een zee vallen de diverse mineralen allemaal op een ander tijdstip uit de oplossing, waardoor de verschillende mineralen in verschillende aardlagen worden afgezet. De grote zoutkristallen die dan ontstaan zijn een bewijs van gebrek aan sporenelementen, die immers de kristalstructuur zouden verstoren. Een en ander blijkt ook uit de ingrediëntenlijst die kennelijk niemand leest.

In onze online voedingscalculator kun je verschillende likstenen met elkaar vergelijken en hun effect op het rantsoen beoordelen!

Veelgestelde vragen

Zijn deze likstenen ook geschikt als ik bietenpulp, luzerne en/of zemelen voer?

Ja. Sterker nog, de voordelen van deze liksteen komen dan nog beter tot hun recht: Luzerne en bietenpulp bevatten zeer veel ijzer en zijn erg arm aan koper en zink.

Waarom gebruiken jullie een geperst blok en niet zo'n fraai kristal?

Grote zoutkristallen kunnen alleen maar ontstaan als het zoutmengsel homogeen is, dat wil zeggen dat er weinig sporenelementen in het zout zitten die de kristalstructuur kunnen verstoren. Elk zout bestaat uit kristallen, het zout van onze likstenen bestaat ook uit natuurlijke kristallen maar dan veel kleinere. Het voordeel van kleine kristallen is dat je beter sporenelementen kunt toevoegen en dat de paarden minder lang aan de steen hoeven te likken om iets binnen te krijgen. Het was niet onze bedoeling om een weide-ornament te maken maar om goede liksteen te maken, waarbij het uiterlijk ondergeschikt is aan het doel.

Waarmee zijn jullie likstenen aan elkaar geplakt?

Onze likstenen zijn niet geplakt maar geperst. Er zijn geen hulpstoffen gebruikt bij het vervaardigen van de likstenen. De likstenen bestaan uitsluitend uit natuurlijke kristallen die onder hoge druk in elkaar zijn geperst.

Waarom een liksteen?

Paarden hebben een grote natuurlijke behoefte aan Natrium ("zout"). Daarnaast verliezen paarden veel Natrium door transpiratie. In de normale gewassen die paarden consumeren komt Natrium vaak in een te lage concentratie voor om volledig in de behoefte te voorzien. De oplossing wordt gevonden in het aanbieden van een zoutblok waar paarden naar behoefte aan kunnen likken: de zogenaamde "liksteen".

Tijdens transpiratie verliest het paard behalve Natrium ook nog enkele andere mineralen. Daarom is het nuttig dat een mineralenblok tevens deze andere mineralen bevat. Samen met het Natrium vult het paard dan ook de andere verloren gegane mineralen weer aan.

Wat is de houdbaarheid van de steen?

De likstenen bevatten uitsluitend mineralen en die kunnen niet bederven. Deze mineralen zijn al miljoenen jaren oud en nog een paar jaartjes erbij redden ze met gemak.

Zijn jullie likstenen bestendig tegen regen?

Gelukkig niet! Een regenbestendige liksteen zou onvermijdelijk ook een likbestendige liksteen zijn. We wilden dat de liksteen goed zou oplossen in speeksel en dat heeft tot gevolg dat de liksteen ook oplost in regenwater. Het beste kun je de liksteen onder een afdakje (schuilstal?) hangen.

Verkopen jullie ook een liksteenhouder?

Nog niet, maar bij voldoende belangstelling zullen we dit in overweging nemen (zet je verzoek als opmerking bij je bestelling). Onze likstenen hebben in het midden een gat en passen in de overal verkrijgbare liksteenhouders.

Is de Mg+ steen een vervanging van een magnesium-supplement?

Nee, meestal niet. De liksteen biedt een prima ondersteuning voor paarden met een extra magnesiumbehoefte, maar de hoeveelheid die het paard hiermee binnen zal krijgen is kleiner dan met een specifiek magnesiumsupplement. De grootste voordelen van het magnesium uit de liksteen zijn de gespreide afgifte en de "automatische" toediening van het magnesium. In grensgevallen kan de Mg+ liksteen net dat beetje extra magnesium bieden waar het paard behoefte aan heeft.

Waarom gebruiken jullie Magnesiumoxide (MgO) in de liksteen?

Magnesiumoxide is goed opneembaar maar als gericht supplement minder geschikt vanwege de beperkte hoeveelheid die je ervan kunt toedienen zonder de darmen te verstoren. Dit probleem speelt bij een liksteen niet omdat de opname verspreid en gelijkmatig plaatsvindt, bovendien is de hoeveelheid MgO lager dan in een gericht magnesiumoxidesupplement. Het beter opneembare Magnesium-Chelaat is minder geschikt voor toepassing in een liksteen.

Waarom hebben jullie geen chelaten gebruikt voor de mineralen?

Chelaten zijn erg duur, kwetsbaar en veelal onnodig. Sommige mineraal-chelaten zijn voor paarden slechter opneembaar dan normale mineralen. Daarbij zijn chelaten slecht bestand tegen UV-straling, vocht, bevriezing en zouden ze het niet lang uithouden in een liksteen. Chelaten zijn voornamelijk nuttig wanneer je een grote hoeveelheid van een mineraal wilt toedienen. En dat is bij de sporenelementen niet aan de orde.

Levensloop van mineralen

Hoelang kun je mineralen bewaren? Hoe snel worden ze verbruikt?

Het is misschien grappig om te weten dat mineralen niet kunnen verdwijnen. Als een pak hooi al lang is vergaan zal er op de grond een poeder achterblijven, en hierin bevinden zich alle mineralen die ooit in het hooi zaten. De mineralen waren er al voordat er leven was op aarde. Het zout in de zee is al miljarden jaren oud. Er is geen manier om mineralen stuk te maken, behalve dan met behulp van kernfusie of kernsplijting, maar dat is niet echt iets voor beginners. Alle mineralen die je paard eet komen er weer uit via zijn mest en urine. Als je dat allemaal bewaart, plus wat er in zijn lijf overblijft als hij dood is, dan heb je weer precies dezelfde mineralen terug als waarmee je ooit begon en die hij tijdens zijn leven heeft opgegeten. Alle mineralen in je eigen lijf zijn allemaal al ooit onderdeel geweest van talloze andere dieren.

Mineralen zijn dus onbeperkt houdbaar. En ze worden niet verbruikt, maar eigenlijk alleen maar een poosje geleend...

Verkopen jullie ook kleinere likstenen dan die van 10 kilo?

Nee. De kosten van de verpakking en transport zouden een groter aandeel van de totale kosten opeisen waardoor de likstenen per kilo gerekend duurder zouden worden. Daarnaast is het laatste brok van een liksteen niet goed oplikbaar, van een kleinere steen gaat er in verhouding dus meer verloren. Omdat likstenen niet bederven is er eigenlijk geen voordeel te bedenken voor een kleinere liksteen. Door voor slechts één formaat te kiezen hebben we de kosten relatief laag weten te houden.

Zijn jullie likstenen ook onder een ander label te koop of liggen ze ook ergens in een winkel?

Nee. Deze likstenen zijn speciaal voor ons en naar onze wensen geproduceerd, en zijn dus nergens anders te koop.

Waar zijn jullie likstenen geproduceerd?

Deze likstenen zijn in Zuid-Europa geproduceerd. Behalve kostentechnisch was dat ook voordelig voor het milieu: Voor het drogen van de mineralen werd zonne-energie gebruikt. In Nederland daarentegen wordt hiervoor aardgas gebruikt. De likstenen zijn per containerschip naar Nederland gevaren, wat vele malen minder energie kost dan transport over de weg.

Waarom zijn de likstenen goedkoper wanneer ik er twee tegelijk bestel?

Omdat de fabrikant ze voor ons per twee heeft verpakt. Als we een losse liksteen moeten verzenden dan hebben we er meer (uitpak)werk van en onze bijdrage in de verzendkosten hebben we dan ook dubbel. Wij hebben liever dat je er twee tegelijk bestelt dus dat belonen we met een lagere prijs.

Zijn jullie likstenen slechter dan de duurdere merken?

Nee. Onze likstenen hebben ondanks de kleinere oplage een gunstige prijs/kwaliteitsverhouding omdat we geen gebruik maken van een distributie- en verkoopnetwerk. Je koopt onze likstenen dus als het ware rechtstreeks van de importeur en dat drukt de kosten.

Waarom hebben jullie die liksteen een "natuursteen" genoemd?

We wilden benadrukken dat deze likstenen perfect aansluiten bij een natuurlijke dieet. Verder vonden we de associatie met onze naam "Paard Natuurlijk" wel leuk!

Reacties

Als je ervaring hebt met onze likstenen dan kun je hieronder je ervaringen beschrijven.

Delen

Delen
www.paardnatuurlijk.nl

Teller