Natuurlijke Huisvesting

Natuurlijke Huisvesting

De meeste paarden staan dagelijks op stal. De vraag is of deze gewoonte echter wel zo goed is voor paarden...

Onze paarden

Wat is natuurlijk?

Wat is natuurlijk?

Als je een natuurlijke huisvesting nastreeft moet je uiteraard eerst weten wat voor een paard natuurlijk is. De laatste tien jaar is er gelukkig veel onderzoek gedaan naar wilde paarden (inclusief ontsnapte gedomesticeerde paarden en hun afstammelingen), vooral in Amerika. (Zie ook onze pagina over Wilde Paarden.)

Wild paardStalpaard
  • 60% eten -- Lopend, dagelijks >30 Km
  • 20% staan
  • 10% liggen
  • 10% andere activiteiten, zoals spelen, sociale interactie, sex
  • 15% eten -- Stilstaand
  • 70% staan
  • 10% liggen
  •  3% andere activiteiten, zoals spelen, sociale interactie, sex

Het opvallendste verschil is dat wilde paarden veel meer beweging krijgen. Ze lopen dagelijks zo'n 30 Kilometer en ze staan veel minder stil. Tellen we de tijd waarin "stalpaarden" eten mee als "sta-tijd", dan blijkt dat stalpaarden 87% van de tijd stilstaan, terwijl wilde paarden maar 20% van de tijd tilstaan. Stalpaarden staan dan ook onnatuurlijk lang stil en het is dan ook niet verwonderlijk dat veel van onze gedomesticeerde paarden aandoeningen krijgen die een gevolg zijn van te weinig beweging. Hieronder vallen hoef- en beenproblemen, koliek, slechte doorbloeding, etc. Het paard is van nature gewoon niet bedoeld om lang stil te staan.

Sportpaard
Waarop lijkt jouw "sportpaard" het meest?
  • Een atleet die de hele dag door met beweging bezig is
  • Iemand die de hele dag op een bureaustoel zit en één uur per dag gaat sporten

Een ander opvallend feit is dat paarden geen vast waak-slaapritme hebben. Paarden slapen (veelal staande) tussen de activiteiten door, en doen dit evenveel overdag als 's nachts.
Hieraan gerelateerd is het feit dat paarden geen vaste etenstijden hebben. Paarden grazen dag en nacht door en hebben geen nachtelijke "eetpauze" zoals mensen die hebben.

Onderzoek
Paarden worden gefrustreerd, gestrest, agressief en apathisch als ze alleen in een box staan. Dat is één van de conclusies van onderzoekster Machteld van Dierendonck van de Universiteit van Utrecht.

Het langdurig stilstaan in de stal heeft verveling tot gevolg, hetgeen nogal eens ontaardt in beruchte stal-ondeugden zoals luchtzuigen, weven, etc. Stalondeugden hebben niets met ondeugendheid te maken maar zijn een signaal van een dier in geestelijke nood. Om de verveling nog verder op te voeren krijgen de meeste stal-paarden ook nog eens fast-food: Brokjes. Terwijl paarden in de natuur 60% van de dag (dus zo'n 14 uur) besteden aan eten voeren wij ze fast-food waarmee ze in enkele minuten klaar zijn. Zie ook ons artikel over Natuurlijke Voeding.

Het belangrijkste voor een paard is voldoende bewegingsmogelijkheid. Zoals je hierboven hebt kunnen lezen leggen paarden in de natuur alleen al tijdens het grazen dagelijks 30 Kilometer af. Paarden blijven van nature ook nooit langer dan een uur achter elkaar slapen en stilstaan. Paarden zijn dus gemaakt om bijna voortdurend te bewegen en in een stal staan brengt dan ook allerlei gezondheidsrisico's met zich mee.

Praktisch alle paarden in Nederland hebben zwakke hoeven, wat voor een groot deel wordt veroorzaakt door te weinig beweging. Op onze pagina's over Natuurlijk Bekappen kun je lezen waarom veel beweging zo belangrijk is om hoef- en beengebreken te voorkomen.

Er zijn dus vele, vele redenen, zowel op het gebied van gezondheid, welzijn, als fysieke conditie, waarom het beter is om je paard niet, of zo min mogelijk, op stal te zetten.

! Een paard hoort niet in een stal thuis. Kort samengevat:
  • Paarden hebben geen dag- en nachtritme
  • Paarden horen niet langer dan een uur achtereen stil te staan
  • Paarden besteden 14 uur per dag aan het eten, bewegend
  • Paarden leggen dagelijks minimaal 30 Km af
  • Paarden zijn geen nest- of grotdieren maar slapen op de open vlakte

Sommige mensen denken dat hun paard op stal staat omdat hij gewillig meeloopt of zelfs al klaar staat om "naar binnen te mogen". Wat ze vergeten is dat paarden gewoontedieren zijn, en een belangrijke motivatie voor het paard om de stal binnen te gaan is dat hij daar eten krijgt. Bedenk ook maar eens waarom er een grendel zit op de deur van de stal. Als je de deur open laat is de kans groot dat het paard na het eten al heel snel weer buiten staat. Hij kwam dus eigenlijk niet voor de stal, maar voor het eten. Alleen dat gegeven al spreekt toch boekdelen? Wie doe je er een plezier mee een paard op stal te zetten? Blijkbaar niet het paard...

De mogelijkheden

De mogelijkheden
De paarden live!
Onze paarden mogen zelf kiezen of ze in de inloopstal staan of buiten. Kijk zelf waar ze nu staan...
De webcam pagina

De meeste mensen zullen in eerste instantie denken dat ze geen keus hebben om iets aan de leefomstandigheden van het paard te veranderen. "Het zijn de manegeregels", of "anders loopt hij de weide kapot", of "hij krijgt het 's nachts anders koud" of "ik woon op drassige veengrond". Toch is er met enige fantasie veel mogelijk om de huisvesting van het paard wat meer paardgericht te maken.

Schuilstal

Een schuilstal of inloopstal - dit is een stal waarin geen deur zit - is het meest ideaal. In plaats van je paard stalarrest op te leggen kan je paard dan zelf kiezen of hij behoefte heeft aan de beschutting van een stal (Het zal je overigens verbazen hoe weinig gebruik je paard van die stal zal gaan maken).

De gemakkelijkste manier om aan een schuilstal te komen is door de deur van je oude stal eruit te slopen. Stond je oude stal niet buiten of niet bij de wei dan zul je iets moeten maken of kopen: Een zee-container, de laadbak van een oude vrachtwagen, of zelf iets in elkaar knutselen. Als je maar twee dichte zijwanden maakt of er kleine wieltjes onder zet heb je doorgaans geen bouwvergunning nodig. Je kan ook van je oude balen stro, die je nu toch niet meer nodig hebt, een "muur" bouwen en er afdekplastic overeenhangen. Je hebt nu een schuilstal maar voor lastige ambtenaren is het gewoon een afgedekte stapel stro. En het is nog goedkoop ook. Met enige creattiviteit en inventiviteit kun je een heel eind komen!

Full-time beweiding

Onze paarden in de sneeuw
Tijdens deze barre decembernacht stonden onze paarden gewoon in de sneeuwstorm en bleken het niet koud te hebben.
De foto is afkomstig van onze altijd wakende WebCam.

Heb je niet de mogelijkheid om voor een schuilstal te zorgen en heb je de keus om je paard of op stal, of op de wei te zetten, kies dan voor het laatste. Full-time weidegang zonder beschutting is zo gek nog niet, in feite kiezen veel paarden vrijwillig voor deze situatie, zelfs indien er een schuilstal aanwezig is. We horen veelvuldig van paardeneigenaren dat de paarden eigenlijk bijna nooit gebruik maken van de zo mooi aangelegde schuilstal (behalve wanneer ze daar worden gevoerd natuurlijk). Het meeste gebruik van de schuilstal wordt gemaakt in de zomer, tegen de warmte en de prikgrage insecten, en ook denken veel paarden dat het bouwsel speciaal bedoeld is voor de sanitaire behoeften... De meeste mensen bouwen een schuilstal om het paard te laten schuilen in de winter, maar paarden hebben daar kennelijk minder behoefte aan dan mensen denken. Ook wijzelf waren ooit enthousiast over schuilstallen, maar ook onze paarden maken er in de winter zo weinig gebruik van dat we geen schuilstal meer zouden aanleggen als we het over konden doen.

Wie voor het eerst full-time beweiding overweegt denkt meestal aan de volgende problemen:

Kapotlopen van de weide
Dit wordt vaak genoemd als argument om de paarden in de winter maar niet op de weide te laten lopen. Toch valt het met het kapotlopen van de weide best mee als je gewoon een klein stuk van de weide afzet en gebruikt als "winterwei". Tegen het einde van de winter ziet het er zwart uit, maar als je in de lente de paarden twee maanden niet meer op het "kapotgelopen" stuk zet dan staat het gras al weer een halve meter hoog, en kan het in de zomer al weer gebruikt worden als de rest van het gras aan rust toe is. Kwestie van goed plannen en die winterwei eventueel opnieuw inzaaien als je niet wilt dat er veel "on"kruiden in staan. Als het je eigen grond is, of je kunt toestemming krijgen van de beheerder, dan kun je met enkele relatief eenvoudige en goedkope grondverzetmogelijkheden het kapotlopen van de weide grotendeels voorkomen.
Krijgt hij het niet koud?
Als je bang bent dat je paard het koud zal krijgen lees dan ons artikel Heeft mijn paard het koud?, het stelt je wellicht gerust. Opmerkelijk is dat de meeste paarden, als ze de keus krijgen, 's zomers vaker de beschutting opzoeken dan 's winters, en dat is veelzeggend! Wel is het belangrijk om in de winter extra aandacht te schenken aan de beschikbaarheid van voldoende ruwvoer (ook 's nachts!) zodat het spijsverteringsgestel warmte blijft produceren. (Meer over voeding lees je op onze pagina over Natuurlijke Voeding.)

Onze ervaring met het buiten laten leven van de paarden is uitermate positief. Wij hebben geen scandinavische paarden, onze paarden zijn "gewoon" Arabieren en andere vobloeden. Zelfs de veulens blijven gewoon buiten, in weer en wind. Zonder dekens uiteraard. Verkoudheden en stijve spieren hebben wij hier nog niet meegemaakt. En onze ervaringen staan niet op zichzelf, talloze andere paardeneigenaren hebben inmiddels de positieve invloed van het buitenleven ervaren.

Toch op stal?

Heb je echt geen andere mogelijkheid dan je paard op stal te houden? Allereerst moet je je dan afvragen of het wel eerlijk is om een paard te houden als je er eigenlijk niet de mogelijkheden voor hebt. Wellicht dat je door veranderingen in je leven (verhuizen? meer geld opzij leggen voor een betere huisvesting voor je paard?) toch je paard kan bieden wat het beste voor hem is. We laten het verder aan jou over...

A Op onze advertentiepagina staan ook veel advertenties over natuurlijke huisvesting, zowel vraag als aanbod. Wellicht staat er net bij wat je zoekt!

Als je paard toch op stal staat, zorg dan dat hij zoveel mogelijk beweging krijgt. Benut iedere mogelijkheid om hem beweging te geven. Misschien kun je er nog wat bijrijders bijnemen? Beweging is nodig om hem in goede conditie te houden, om zijn hoeven gezond te houden, om koliek te voorkomen, om verveling te bestrijden, etc.

Als je je paard voert, verstrek het voer dan op de grond! Waarom het voor het paard het beste is om zoveel mogelijk in de "graaspositie" te eten en te staan kun je lezen op onze pagina over voeding. Bedenk dat te hoog geplaatste ramen (en dat zijn ze doorgaans altijd, tenzij ze op 20 centimeter van de grond beginnen) eveneens problemen veroorzaken: paarden zijn kuddedieren en willen hun soortgenoten voortdurend in het oog houden. Als de enige manier om hun soortgenoten te zien bestaat uit het kijken door een te hoog geplaatst raam dan gaan de paarden langdurig met het hoofd in een te hoge positie staan (zelfs slapen!) met alle nadelige gevolgen van dien.

Indeling van het perceel

Indeling van het perceel

Je hebt weinig aan de voordelen van een schuilstal als er buiten die stal geen mogelijkheden zijn om te bewegen! Natuurlijk zit je, net als iedereen in dit klimaat, met het probleem hoe je in de winter voldoende bewegingsmogelijkheden voor je paard houdt. We hebben daarvoor wel wat ideetjes:

GPS-track
Jantine, onze cursusleidster Natuurlijk Bekappen in Noord-west Nederland heeft een onderzoekje gedaan naar de hoeveelheid beweging die haar paarden krijgen. Interessant om te zien dat kleine aanpassingen grote gevolgen hebben voor de hoeveelheid beweging. Zie ook de fotoserie die ze heeft gemaakt en het bijbehorende forumtopic.

Indeling

Vaak kun je, door de indeling van het perceel wat aan te passen, veel meer bewegingsmogelijkheden voor je paard bewerkstelligen. Enkele ideeën zijn:

zwembad
Een paardenzwembad hoeft niet meer te zijn dan een diepe kuil, maar het is vreselijk handig en leuk.
Zie ook: Khani, paardenzwembad, Khani en de krokodil.

Graafmachine

Het is fantastisch wat je met één dagje huur van een graafmachine kunt bereiken:

Dit zijn maar een paar ideetjes, meer ideeën en een uitwerking daarvan kun je vinden in het boek "Paard Natuurlijk".

Antropomorfisme

Antropomorfisme

Dat paarden toch op stal worden gezet komt voort uit het natte-apen effect en uit antropomorfisme:
Hieronder staan een paar antropomorfismen:

? Het is veel te koud buiten, mijn paard moet dus naar binnen!
Mensen hebben een bijzonder slechte temperatuurregulatie en voelen zich bovendien het prettigst bij een temperatuur rond de 20 graden Celcius. Als wij het koud hebben zal het paard het ook wel koud hebben... FOUT!
Paarden hebben een veel betere temperatuurregulatie dan wij mensen. Wij mensen kunnen alleen maar bibberen als we het koud hebben, maar een paard heeft een hele trukendoos met opties. Bovendien voelt het paard zich het prettigst bij een temperatuur die 10 graden lager ligt dan de temperatuur waarbij de mens zich het prettigst voelt. Lees ook maar eens ons artikel "Heeft mijn paard het koud?".

? Een paard hoort 's nachts rust te hebben, of niet soms?
Mensen zijn wezens met een vast waak-en-slaapritme. Onze mentale vermogens, metabolisme, en behoeften geven onmiskenbaar aan dat we vaste tijden hebben waarin we wakker zijn, en vaste tijden waarin we slapen. Dus denkt men dat het paard 's nachts ook moet rusten... FOUT!
Paarden slapen tussen de bedrijven door, veelal staande, en hebben in dit patroon geen verschil tussen dag en nacht.

? Een paard kan het beste uitrusten in een stal, of niet soms?
Mensen zijn "nestdieren". Tijdens onze rusttijden trekken we ons het liefste terug in een "huis", en zelfs dan nog is het huis meestal te groot en kiezen we een kleiner vertrek voor onze rust (slaapkamer). Dus dit zal dan ook wel de behoefte zijn van het paard. FOUT!
Paarden zijn geen "holbewoners" of "nestdieren". Van nature zal een paard nooit een hol of grot binnengaan. Sterker nog, paarden slapen het liefste op een grote vlakte. Zo kunnen ze eventuele bedreigingen al vanaf een afstand opmerken, en hebben ze volop ruimte om overhaast de aftocht te kunnen blazen als dit nodig mocht blijken.

? Een paard heeft vaste etenstijden nodig, of niet soms?
Mensen hebben een spijsverteringsgestel dat het beste functioneert bij redelijk vaste etenstijden. Verzuim je te eten op je "gewone tijd" dan krijg je al snel honger, en krijg je op een ongewone tijd (bijvoorbeeld 4 uur 's nachts) een zwaar diner aangeboden dan is de kans klein dat je je bord leegkrijgt. Dus paarden zullen dan ook wel twee of drie keer per dag moeten eten... FOUT!
Paarden nemen de hele dag (inclusief 's nachts!) kleine hoeveelheden voedsel tot zich. Een lege maag is voor een paard onnatuurlijk, evenals het eten van een grote hoop voedsel tegelijk. Een paard heeft een maag die niet veel groter is dan de onze! Uiteraard kun je een paard wel "conditioneren" op vaste voedertijden, maar natuurlijk is het allerminst.

Boek "Paard Natuurlijk"

Boek Paard Natuurlijk

In het boek "Paard Natuurlijk" vertellen we je in groter detail:

Het boek bevat nog veel meer dan alleen maar informatie over huisvesting. Voor meer informatie zie de pagina over het boek "Paard Natuurlijk".

Reacties van lezers



  In het foto-album hebben we een speciale rubriek waar lezers van de website verslagen en foto's hebben geplaatst van hun eigen specifieke oplossingen om hun paard te huisvesten. Zie de fotorubriek Paardgerichte huisvesting en voedselverstrekking.

Als je ervaring hebt met het buiten houden (schuilstal e.d.) van paarden kun je hieronder je ervaringen met ons delen.

Verwijzing

Verwijzing
www.paardnatuurlijk.nl

Teller